Vereerd door de Oude Grieken en Romeinen, maar evenzeer gegeerd door ons: de peterselie. Het is een universele smaakmaker die bovendien een belangrijke dosis vitamine C en ijzer bevat en dus onze gezondheid zeker ten goede komt.
Als er één kruid is dat werkelijk iedereen kent, dan is het wel peterselie. Niet meer weg te denken uit onze keuken! Minder bekend is dat het ook zeer gezond is. Je kan drie hoofdcategorieën onderscheiden: de snij-, de wortel- en de krulpeterselie. De wortelpeterselie is een soort die vooral omwille van de dikkere eetbare penwortel wordt gekweekt. Ook al is de snij- of bladpeterselie iets meer uitgesproken van smaak dan de krul- of tuinpeterselie, toch is het vooral de laatste variëteit die bij ons gebruikt wordt. De Latijnse benaming van deze soort luidt als volgt: Petroselinum crispum. In deze naam herkennen we de term petros wat rots betekent. Dit is een verwijzing naar de rotsachtige grond waarop het gewas goed groeit. Peterselie behoort tot de schermbloemenfamilie. Wat het aantal streeknamen betreft heeft peterselie niet te klagen. Een kleine selectie uit een ellenlange lijst: pieterselie, persijn, visgroente, persalie, porselle, vennekool, tuineppe, hofeppe,...
Zowel de Grieken als de Romeinen gebruikten peterselie al als een toekruid én als artsenplant. Geen wonder als je weet dat zowel de blaadjes, de wortels als de zaden heel heilzaam zijn. Dit geschenk van de natuur bevat onder meer ijzer, kalk, fosfor, vitamine A, B12 (voor de vorming van rode bloedlichaampjes), maar vooral ook een flinke portie vitamine C. Met wel 200 milligram op 100 gram geeft het kruid ons weerstand tegen infecties en is het een heuse krachtbron. Peterselie wekt bovendien de eetlust op en vormt dus een uitstekend ingrediënt voor soep. Ook de vertering van de maaltijd zal een stuk vlotter verlopen. Daarnaast is peterselie hartversterkend, menstruatiebevorderend en stimuleert het kruid de afscheiding van urinezuur. Het wordt sterk aanbevolen bij jicht en reuma maar ook bij infecties van de urinewegen en ziekten van de lever. Doe wat peterselie in warme melk en drink dit op je nuchtere maag als middel tegen stemproblemen, longontsteking of astma.
Soms kan je peterselie nog in het wild vinden, al moeten we ten sterkste afraden om deze te gebruiken. Qua uitzicht lijkt de plant immers op andere schermbloemige, zoals de gevlekte scheerling en hondspeterselie die zeer giftig zijn. Reserveer dus liever een plekje in je tuin voor dit tweejarige kruid. Zaaien kan van in de vroege lente tot het einde van de zomer in normale tuingrond. Hou er rekening mee dat peterselie zeer traag kiemt. Steek de natuur een handje toe door het zaad gedurende een dag te laten weken in lauw water. Hou de grond nat en dek het zaaibed eventueel af. Zaai of plant ook wat peterselie tussen je tomaten en rozen. Dat beschermt ze tegen ziektes en bevordert de groei. Het kruid komt pas het tweede jaar in bloei. Verwijder de bloemsteel indien je enkel het blad en de wortel wil oogsten. Dek de plantjes in de winter af of plant ze over in potten en haal ze binnenshuis. Om zich te verzekeren van een goede oogst, werd peterselie door onze voorouders gezaaid op Goede Vrijdag. Peterselie doet er lang over voor het gewas ontkiemt (5 tot 7 weken). Het verhaal ging dat het eerst zeven keer naar de duivel en terug moest.
Peterselieblaadjes kan je zowel vers, gedroogd als diepgevroren in de keuken aanwenden. Sauzen, soepen, rauwkost, bereide groenten, aardappelbereidingen, vis, vlees, kruidenboter, omelet, kazen, fruitdranken... er is haast geen gerecht dat het gezelschap van peterselie niet apprecieert. Eet het kruid rauw, al dan niet fijngesnipperd, of voeg het toe op het einde van de kooktijd. Het maakt deel uit van de bekende kruidenmengsels 'bouquet garni' en 'fines herbes'. Ook gefrituurde peterselie smaakt lekker en vormt een excellent garnituur bij bijvoorbeeld garnaalkroketjes. Ook de peterseliewortel is eetbaar. Kies de dikkere exemplaren van de wortelpeterselie die je als wintergroente gaar stooft of verwerkt in een bouillon.
De oude Grieken vereerden peterselie. Volgens hen was het kruid ontstaan uit het bloed van Archemorus, een mythologische held die verslonden werd door slangen. De uitdrukking 'dringend peterselie nodig hebben' betekende zoveel als dodelijk ziek zijn. Ook bij de Romeinen had dit gewas een belangrijke betekenis. Het werd door de gladiatoren als opwekkend middel gebruikt voor ze ten strijde trokken. De overwinnaars werden bekroond met kransen van peterselie. Mannen droegen het trouwens ook in hun haar om zich te behoeden tegen dronkenschap. Aan het effect valt ten sterkste te twijfelen. Maar je moet niet wanhopen. Laat wat kruid in een glas warme melk trekken en drink dit mengsel op om de eventuele kater achteraf toch nog te verjagen.
Knoflook gegeten? Denk aan je medemens en knabbel op wat peterselie. Dit verfrist de adem.
Om zomersproeten en bruine vlekken te bestrijden moet je het aangezicht tweemaal daags betten met een afkooksel van 50 gram peterselieblaadjes in l liter water. Laat 10 minuten koken en filter.
Een thee van peterselie aangelengd met seldersap is bovendien een uitstekend 'glansspoelmiddel' voor je haar.
Noteer dat peterselie niet alleen heilzaam is voor de mens maar ook het dieet van je hond op een belangrijke manier kan verrijken. Doe om de paar dagen een snuifje peterselie in zijn vlees voor een glanzende vacht en heldere ogen. Let op: niet alle dieren hebben baat bij peterselie. Voor sommige vogels is peterselie immers giftig.
|
ASPERGES MET PETERSELIESAUS |
|
|
Ingrediënten 4 bundeltjes asperges van 1/2 kg 1/2 kg boter 2 el meel geraspte muskaatnoot peper zout 1 bosje peterselie 2 eierdooiers |
Bereiding Maak de asperges schoon, kook ze gaar en snij ze in kleine stukjes. Wacht met het bereiden van de saus tot enkele minuten voor het einde van de kooktijd. Smelt de boter in een pannetje. Voeg het meel toe voor de boter begint te bruinen. Warm even op en voeg vervolgens 20 el van het aspergekooknat toe. Roer tot het een dikke saus wordt. Neem van het vuur en voeg muskaatnoot, peper en zout toe. Doe er nu ook de fijngehakte peterselie en als laatste ingrediënt de eierdooiers bij. Giet de saus over de asperges en serveer. |
|
Tip Wie wil, kan ook nog 2 el slagroom aan de saus toevoegen. |
|
|
EIEREN MET PETERSELIE |
|
|
Ingrediënten 6 eieren 1 dl slagroom 1 handvol peterselie peper 1/4 l bechamelsaus |
Bereiding Kook de eieren hard (10 à 12 min) en verwijder de schaal. Maak een bechamelsaus en meng er de room onder. Hak de peterselie fijn en voeg deze toe aan de saus. Breng op smaak met peper en zout. Snij de eieren doormidden en leg ze in een vuurvaste schotel. Bedek met saus en zet gedurende 10 min in een warme oven (200°C) om de bovenzijde lichtjes te laten bruinen. |
|
Tip Om te voorkomen dat de eierschaal zou barsten, kan je een scheut azijn en een greepje zout aan het kookwater toevoegen. Haal de eieren met een lepel uit de kookpot en hou ze onmiddellijk onder koud stromend water. |
|
|
GEITENKAASJE MET PETERSELIEJASJE |
|
|
Ingrediënten 400 g verse geitenkaas peper uit de pepermolen 10 el gehakte peterselie |
Bereiding Prak de kaas met een vork fijn en breng op smaak met vers gemalen peper. Rol er bolletjes van en haal deze door de versgehakte peterselie. |
|
Tip Probeer dit ook eens met andere kruiden zoals bieslook of dragon. |
|